DAAD Architecten

Het Nieuwe wonder van Aduard

Van de vele kloosters die er ooit in Nederland hebben gestaan, zijn er weinig over. Een aantal is nog in gebruik, andere kloosters hebben een nieuwe bestemming gevonden, zijn verruïneerd of zijn gesloopt. In Aduard is vrijwel het hele klooster verdwenen en zijn de fundamenten door het dorp overbouwd. Daarmee is de structuur van het klooster zelf niet meer te evenaren. Sporen van de voormalige verdedigingsgracht zijn nog wel terug te vinden. Ook ondergronds bevinden zich nog allerlei archeologische resten die de wonderlijke geschiedenis van Aduard tonen. De opdracht van Het Nieuwe Wonder van Aduard betreft niet alleen het zichtbaar maken van de geschiedenis maar vooral ook het beleefbaar maken ervan. Dit gebeurt door herinrichting van de openbare ruimte op basis van concrete vragen vanuit het dorp.
Daarnaast doen we een voorstel voor de huisvesting van de activiteiten van de historische verenigingen (Aduard, Steengoed Erfgoed) en schreven we het programma voor een kunstproject.
Het voorstel begint met het herintroduceren van het contrast tussen het kloosterdorp, de rand van de gracht en het ommeland, een belangrijke karakteristiek van het voormalige kloostercomplex. Alle voorstellen zijn dan ook te verbinden aan het onderdeel Landschap, Rand of Dorp. Om de rand zelf te versterken worden de resterende waterpartijen aangezet en versterkt met typische Aduarder bruggetjes.

Aduard is altijd verbonden geweest met het omringende landschap, dat daarom ook een belangrijke rol speelt in deze visie. Een voorstel is de Lindt – het verbindingskanaal dat al in 1400 door de kloosterlingen werd gegraven. Ook met het Middag-Humsterland heeft Aduard een bijzondere relatie: tot in de twintigste eeuw heeft Aduard gefungeerd als poort naar dit Nationale Landschap.
Het nieuwe kunstplan voor Aduard krijgt dan ook nog meer betekenis door de verbintenis aan het kunstproject van Middag-Humsterland. Het onderwerp van dit kunstwerk – Getijden – verwijst niet alleen naar de vormgeving van het landschap door de werking van eb en vloed, maar ook naar het dagritme van de kloosterlingen.
Naast de relatie met het landschap zal ook de kwaliteit van het kloosterdorp zelf verhoogd worden. Het gebied waar ooit het klooster lag zal weer duidelijk als één gebied herkenbaar zijn. Binnen de contouren wordt een eenheid gecreëerd met een zelfde straatprofiel en bestrating. Dit zorgt, tezamen met de entrees en de bruggen, voor een sterk besef wanneer men het voormalige kloosterterrein betreedt.
De Burg.Seinenstraat zal in de toekomst – bij de komst van de rondweg – weer een dorpse straat worden, omdat elke woning wordt voorzien van een eigen stoepje, hekwerk of bloemenperk.
Ook krijg Aduard een centrumplein. Rond het Kaakheem wordt een plein gevormd waarop de voormalige ziekenzaal een prominente plaats krijgt. Het plein wordt aangekleed met het Aduarder kunstwerk en een amfitheater waar voorstellingen en manifestaties gehouden kunnen worden. Ook wordt voorgesteld in het plein voorzieningen ten behoeve van de voormalige ziekenzaal/NH-kerk te realiseren en zo tevens het riolenstelsel van het klooster bezoekbaar te maken.

Projectgegevens
Opdrachtgever: Gemeente Zuidhorn
In samenwerking met: Vormgevers Ben Raaijman en Greet Bierema
Jaar: 2009
Project: Studie