DAAD Architecten

Schaapskooi te Bargerveen

Het Natura 2000 gebied Bargerveen gelegen tussen Emmen en de Duitse grens is een hoogveenreservaat waar gestreefd wordt naar behoud en herstel van het aanwezige hoogveen. Daarvoor moet de waterhuishouding op orde zijn en verschralingsbeheer worden toegepast. Het Bargerveen wordt permanent door een herder met een schaapskudde van circa 1000 schapen en 80 runderen begraast en staatsbosbeheer is de beheerder van het gebied. De huidige schaapskooi bevindt zich nu op een locatie die door de Natura 2000-maatregelen dusdanig nat wordt dat deze niet meer gebruikt kan worden. Daarnaast bevindt de huidige schaapskooi zich nu op een ongunstige locatie om van daaruit een goed begrazingsbeheer te kunnen voeren.

De locatie van de nieuwe schaapskooi is gelegen in een gebied wat de overgang vormt van het oude hoogveen op het Bargerveen naar de akkerbouwgronden rond het dorp Weiteveen. De bestaande hoogteverschillen van het terrein vormen de contouren van het nieuwe inrichtingsplan. De lager gelegen delen worden ingezet ten behoeve van de waterhuishouding en de hoger gelegen delen worden ingezet ten behoeve van de gebouwen, wegen en paden.

De nieuwe locatie voor de schaapskooi is gelegen op het meest hoge deel van het beschikbare terrein op aanzienlijke afstand van de dorpsrand. De gebouwen worden zodanig gepositioneerd dat de oriëntatie overeenkomt met de ontginningsrichting van het landschap. De nieuwe schaapskooi vormt als het waren een eigentijdse Drentse nederzetting welke een sterke verankering in het landschap heeft. Kenmerkende onderdelen zijn de onverharde schapendriften, bouwen op natuurlijke hoogte, lokale bouwmaterialen, harmonieuze leefomgeving voor mens en dier en zachte overgangen tussen gebouw, erf en landschap. De nieuwe schaapskooi met bedrijfsgebouwen en bedrijfswoning vormen het bedrijfsmatige hart van het plan. De horeca en informatieruimte vormt het publieke gezicht van het plan. Samen vormen ze enerzijds een eigentijdse nederzetting met moderne materialen als gelamineerde houten spanten, daken van pv panelen en grote glazen puien, anderzijds refereert het plan aan de plaggenhutten van de veenarbeiders uit de tijd van de ontginning. Bijzonder kenmerk van de plaggenhutten is dat deze daken door hun gras begroeiing natuurlijk aansluiten op het landschap.

Het plan heeft een heldere scheiding tussen het publieke deel en het bedrijfsmatige deel. Het bedrijfsmatige deel van de schaapskooi is georganiseerd rond een centraal erf. Dit is niet toegankelijk voor publiek. Door middel van een andere erfverharding is dit onder andere voelbaar. De gebouwen zijn zo gepositioneerd dat efficiënte werklijnen mogelijk zijn.

De bedrijfsgebouwen kenmerken zich door grasdaken met een flauwe helling en dakvlakken met een steile helling met antraciete profieldaken of volledig geïntegreerde PV daken. De gevels zijn gemaakt van een gelamineerde houtconstructie op een betonnen plint met daaraan een verticale half open gevelbekleding. Onder de overstekken worden op diverse plaatsen nestkasten voor dieren opgenomen. In de verspringende nok wordt een strook gemaakt voor ventilatie en daglichttoetreding in de schuren. In de schaapskooi en rundveestal is voor het publiek een balkon aanwezig waar vanaf een uitzicht is in de schuren en op de dieren.

Het publieke gedeelte met een gebouw voor informatie en horeca heeft een alzijdig uitzicht over het Bargerveen en is prominent gelegen aan de schapendrift waarover de schapen naar de schaapskooi lopen. De toegangsweg vanuit het dorp en fiets- en wandelpaden ontsluiten het gebouw. In verschijningvorm kenmerkt dit gebouw zich door een groot grasdak en een oplopend talud. Grotere keien vormen accenten in de publieke route naar dit gebouw en naar de activiteitenweide en de publieke balkons. Hiermee onderscheiden de publieke gebouwen en terreinen zich van de bedrijfsmatige gebouwen en erf. Bovenop het gebouw is een panorama terras met een weids uitzicht over de omgeving.

In opdracht van de provincie Drenthe heeft DAAD Architecten een voorlopig- en definitief ontwerp gemaakt voor een nieuwe schaapskooi op het Bargerveen. Het ontwerp is tot stand gekomen in samenwerking met Prolander, Staatsbosbeheer, Schaapsherder en gemeente Emmen. Het ontwerp voor het landschap is in samenwerking met Martin van Dijken van Prolander gemaakt.