DAAD Architecten

Visiepresentatie Eendracht te Appingedam

Samen met Enno Zuidema Stedebouw en BBN adviseurs werkt DAAD aan het maken van een structuurvisie en stedenbouwkundig plan voor het terrein van de Eendracht in Appingedam (zie: Structuurvisie De Eendracht.

We willen een flexibel plan maken waarmee ingespeeld kan worden op de actuele ontwikkelingen van de komende jaren. De resultaten van onderzoeken over de woningvraag / krimp blijven veranderen. De transformatie van het Eendrachtterrein is niet in enkele jaren te realiseren. Het is van belang dat er nu iets gebeurt omdat het veilig beheren van de  Eendracht moeilijk is.
Wij denken dat het terrein zo spoedig mogelijk toegankelijk moet zijn voor de omwonenden zodat het een bijdrage kan leveren aan de openbare ruimte van Appingedam.
Op het terrein van de Eendracht staat een grote diversiteit aan opstallen van de voormalige kartonfabriek. Met de planvorming voor de Eendracht willen we gebruik maken van de aanwezige gebouwen, structuren en sporen van het voormalige gebruik. De wens om niet met een tabula rasa te beginnen komt voort uit afwegingen met betrekking tot identiteit, duurzaamheid en kosten.

Identiteit
Iedereen kent de Eendracht. Velen in en om Appingedam hebben er gewerkt en kennen de geschiedenis van de opkomst en ondergang van deze strokartonfabriek. De gebouwen herinneren nog aan deze geschiedenis. Wanneer we in staat zouden zijn tenminste enkele van deze gebouwen, structuren en elementen op het terrein voor de toekomst te bewaren en nieuwe invullingen te geven, dan behouden we daarmee belangrijke sporen van die geschiedenis. Bovendien heeft de nieuwe wijk daarmee onmiddellijk een eigen identiteit.

Duurzaamheid
Naast behoud van de cultuurhistorische waarde is hergebruik ook interessant vanuit duurzaamheidperspectief. Duurzaam bouwen was tot voor kort vooral een nieuwbouwaangelegenheid. Nu duidelijk wordt dat de bouwopgave de komende decennia vooral een transformatieopgave zal zijn verschuift ook de ‘duurzame blik‘ richting de bestaande voorraad. Gezien de benodigde hoeveelheid energie bij sloop en nieuwbouw zou gesteld kunnen worden dat transformaties van bestaande gebouwen en gebieden met behoud van gebouwen en structuren per definitie duurzaam zijn. Ook vanuit dit perspectief dienen we de gebouwen van de Eendracht nauwkeurig op hergebruikpotentie te onderzoeken en niet voorbarig te slopen.

Programma van Mogelijkheden
Voor gebouwen met een bijzondere architectonische waarde en/of een monumentstatus is het vaak al lastig een passende nieuwe functie en middelen voor de kostbare restauratie te vinden. Voor karakteristieke utilitaire complexen zoals die van de Eendracht is dit wellicht nog ingewikkelder. Er is geen beschermende status, de bouwtechnische kwaliteit laat te wensen over en de aard van de gebouwen maakt het vinden van een geschikt hergebruikprogramma niet eenvoudig. Dit zou zeker het geval zijn indien we de gebouwen in hun oorspronkelijke staat zouden willen terugbrengen en gebruiken. Indien we een bestaand gebouw echter eerder als aanwezige structuur en omhulling dan als te conserveren monument kunnen zien, dan opent dit de deur naar bijzondere architectonische oplossingen.
DAAD onderzoekt in een programma van mogelijkhedenstudie de potentie van bestaande gebouwen en structuren. Een belangrijk onderdeel van de PvM studie is de financiële haalbaarheid. Hiermee wordt de studie naar de potentie van gebouwen toetsbaar gemaakt.

In dit onderzoek passen we een methodiek toe waarbij we de gebouwen en structuren  op verschillende manieren van herbestemming onderzoeken:
– hergebruik met minimale investering
– optimaal hergebruik
– maximaal hergebruik

Daarnaast onderzoeken we ook of elementen tijdelijk een functie kunnen krijgen voordat ze een definitieve invulling krijgen of voordat ze gesloopt worden. Voor sommige onderdelen is het goed mogelijk de herbestemming gefaseerd en vraagafhankelijk te laten plaatsvinden.

Projectgegevens
Opdrachtgever: gemeente Appingedam
Jaar: 2011
Project: structuurvisie en stedenbouwkundig plan