Heiligerlee is een dorp gelegen op een van de hoogste delen van het Winschoter schiereiland. Omringd door drassig landschap was dit in 1862 een uitgelezen plek om een klokkengieterij te vestigen. Leem was een essentieel onderdeel voor het maken van de mallen en door deze drassige omgeving was dat hier ruimschoots aanwezig. Evenals turf dat, in combinatie met hout, werd gebruikt om de schachtoven op temperatuur te stoken.
Driehonderd jaar eerder al koos Lodewijk van Nassau dit drassige landschap voor de confrontatie met de Spaanse bezetter. Zijn troepen hadden zich op de hoge gelegen gebieden verschanst en de Spaanse troepen kwamen in het drassige terrein tussen de heuvels terecht, waar ze een gemakkelijke prooi werden. Een cruciale overwinning voor de Nederlandse opstandelingen waarmee de Tachtigjarige Oorlog begon.
Twee historische gebeurtenissen die binnenkort worden samengebracht in het karakteristieke pand van het Klokkengieterijmuseum. Hoewel de voormalige klokkengieterij geen monumentale status bezit, is het wel degelijk een beeldbepalend object met hoge waardering. DAAD architecten is gevraagd om de transformatie (verbouwing, uitbreiding en verduurzaming) naar één toekomstbestendig museumgebouw vorm te geven. In samenwerking met Willy van der Schuit is tijdens het ontwerpproces ook nagedacht over de inrichting van de exposities.
Neem de tijd – Het gebouw krijgt een nieuwe indeling waar in de verschillende ruimtes de bezoeker wordt verleidt om in alle rust de wereld van klokken, carillons en torenuurwerken te ontdekken.
De hinderlaag – Verschanst in de tuin achter het gebouw worden ondergrondse ruimtes gerealiseerd waarin het verhaal van de Slag bij Heiligerlee wordt verteld. Door deze nieuwbouw ontstaat er bovengronds een theater voor vertellingen of om naar het carillion te luisteren.
Naast deze twee vaste exposities is er ruimte voor wisselende exposities, ruimte voor educatie en horeca gepland.
Door het samenbrengen van beide musea wordt de CO₂-uitstoot drastisch verminderd en dalen de energielasten. Daarmee krijgt Heiligerlee niet alleen een duurzaam museumgebouw, maar ontstaat er een culturele hotspot die inwoners, toeristen en het onderwijs het hele jaar door verwelkomt.
Het project wordt uitgevoerd onder de leiding van Stichting Musea Heiligerlee in samenwerking met de Coöperatie Sterke Musea, DAAD Architecten, Gemeente Oldambt en met bijdragen van diverse fondsen en subsidiegevers. Op 28 mei heeft de gemeenteraad ingestemd met een investering in het toekomstbestendig maken van het museum.
